Wiedza o ubezpieczeniach
Ubezpieczenia wyjaśnione prostym językiem
Wyjaśniamy najważniejsze pojęcia, zasady działania polis oraz prawa i obowiązki związane z ubezpieczeniem.

Najważniejsze informacje o OC i AC
Sprawdź, kiedy potrzebujesz ubezpieczenia OC, jak działa automatyczne wznowienie polisy, czym OC różni się od AC i co zrobić po zakupie, sprzedaży albo uszkodzeniu pojazdu. Odpowiedzi mają charakter ogólny. W konkretnej sprawie znaczenie mają przepisy prawa, warunki umowy ubezpieczenia i okoliczności zdarzenia.
OC komunikacyjne
Obowiązkowe ubezpieczenie pojazdu
Najważniejsze zasady dotyczące obowiązku ubezpieczenia, wznowienia umowy i przerwy w ochronie
Obowiązek posiadania OC pojazdu
Obowiązek zawarcia ubezpieczenia OC spoczywa co do zasady na posiadaczu pojazdu mechanicznego.
Pojazd zarejestrowany powinien być objęty ubezpieczeniem przez cały okres rejestracji, nawet jeśli nie jest używany albo znajduje się w złym stanie technicznym. Odrębne zasady dotyczą między innymi pojazdów historycznych, wolnobieżnych, czasowo zarejestrowanych oraz pojazdów zarejestrowanych za granicą.
Wypowiedzenie kończącej się umowy OC
Jeżeli nie chcesz kontynuować polisy u dotychczasowego ubezpieczyciela, wypowiedzenie należy złożyć najpóźniej na jeden dzień przed końcem okresu ubezpieczenia. W przeciwnym razie umowa może odnowić się automatycznie na kolejne 12 miesięcy.
Automatyczne wznowienie jest możliwe po opłaceniu całej składki za kończący się okres.
Polisa przejęta od poprzedniego właściciela pojazdu nie odnawia się automatycznie.
Konsekwencje braku OC
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny może nałożyć opłatę za przerwę w obowiązkowym ubezpieczeniu. Jej wysokość zależy od rodzaju pojazdu i długości okresu bez ochrony, a stawki bazowe zmieniają się co roku wraz z płacą minimalną. Nawet jednodniowa przerwa może skutkować naliczeniem opłaty.
Jeżeli nieubezpieczonym pojazdem zostanie wyrządzona szkoda, UFG może wypłacić odszkodowanie poszkodowanemu, a następnie dochodzić zwrotu wypłaconej kwoty od osób odpowiedzialnych.
- do 3 dni przerwy - 20% pełnej opłaty
- od 4 do 14 dni - 50% pełnej opłaty
- powyżej 14 dni - 100% pełnej opłaty
Kiedy ubezpieczyciel może żądać zwrotu wypłaconego odszkodowania?
W określonych ustawowo sytuacjach ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie poszkodowanemu, ale może później dochodzić jego zwrotu od kierującego. Jest to tak zwany regres ubezpieczeniowy.
- wyrządzenie szkody umyślnie
- prowadzenie po alkoholu albo po użyciu środków odurzających
- wejście w posiadanie pojazdu wskutek przestępstwa
- brak wymaganych uprawnień, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie
- zbiegnięcie z miejsca zdarzenia
Czy można zawrzeć OC na okres krótszy niż 12 miesięcy?
Krótkoterminowe OC jest dostępne tylko w przypadkach przewidzianych ustawą. Może dotyczyć między innymi pojazdów zarejestrowanych czasowo, historycznych, wolnobieżnych oraz pojazdów przeznaczonych do sprzedaży przez podmioty prowadzące handel samochodami.
Właściciel samochodu osobowego zarejestrowanego na stałe nie może dowolnie zastąpić rocznej polisy kolejnymi polisami krótkoterminowymi.
Zmiana właściciela
Zakup i sprzedaż pojazdu
Co dzieje się z polisą po zmianie właściciela i jak uniknąć przerwy w ubezpieczeniu.
Jakie obowiązki ma sprzedający pojazd?
Sprzedający powinien przekazać nabywcy potwierdzenie zawarcia OC.
O sprzedaży pojazdu należy poinformować ubezpieczyciela w terminie 14 dni i przekazać dane nowego właściciela. Zbycie trzeba też zgłosić staroście (wydziałowi komunikacji) w terminie 30 dni od daty sprzedaży.
Do czasu zawiadomienia ubezpieczyciela zbywca i nabywca mogą odpowiadać solidarnie za składkę należną za okres po sprzedaży.
Co dzieje się z OC po zakupie używanego pojazdu?
Prawa i obowiązki z dotychczasowej polisy OC przechodzą na nowego właściciela z chwilą nabycia pojazdu.
Nabywca może korzystać z tej polisy do końca jej okresu albo wypowiedzieć ją wcześniej. Jeśli zdecyduje się kontynuować polisę, ubezpieczyciel może ponownie obliczyć składkę z uwzględnieniem danych nowego właściciela.
Polisa przejęta od sprzedającego nie odnowi się automatycznie na kolejny rok.
Co zrobić, gdy kupiony pojazd nie ma ważnego OC?
Umowę OC należy zawrzeć najpóźniej w dniu nabycia pojazdu. Do czasu zawarcia polisy pojazd nie powinien być wprowadzony do ruchu.
Przerwa w ochronie może skutkować opłatą nałożoną przez UFG, a wyrządzenie szkody nieubezpieczonym pojazdem może prowadzić do obowiązku zwrotu odszkodowania.
Jak ubezpieczyć fabrycznie nowy pojazd?
OC należy zawrzeć najpóźniej w dniu rejestracji pojazdu, przed wprowadzeniem go do ruchu.
W przypadku finansowania zakupu warto wcześniej sprawdzić wymagania banku albo leasingodawcy dotyczące zakresu ubezpieczenia autocasco (AC) i cesji praw z polisy.
Jak sprawdzić, czy pojazd ma ważne OC?
UFG udostępnia bezpłatną usługę pozwalającą sprawdzić ubezpieczyciela pojazdu na wskazany dzień.
Do wyszukania informacji wystarczy numer rejestracyjny albo numer VIN.
Jak sprawdzić historię polis i szkód?
Po zalogowaniu do usług UFG można sprawdzić informacje o przebiegu własnego ubezpieczenia i szkodach komunikacyjnych zapisanych w bazie Funduszu. Dane te są wykorzystywane przez ubezpieczycieli między innymi przy kalkulacji składki.
Po zdarzeniu
Kolizja, wypadek i likwidacja szkody
Praktyczne informacje przydatne bezpośrednio po zdarzeniu i podczas dochodzenia odszkodowania
Co zrobić bezpośrednio po kolizji lub wypadku?
Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo uczestników i zabezpiecz miejsce zdarzenia. Jeżeli są osoby ranne, istnieje podejrzenie przestępstwa, uczestnicy nie mogą ustalić przebiegu zdarzenia albo sprawca odmawia podania danych, wezwij odpowiednie służby.
Przy niewielkiej kolizji bez osób poszkodowanych uczestnicy mogą sporządzić wspólne oświadczenie, o ile są zgodni co do jej przebiegu.
- Zapisz dane uczestników i właścicieli pojazdów.
- Zanotuj numery rejestracyjne i dane polis.
- Zrób zdjęcia ustawienia pojazdów, uszkodzeń i miejsca zdarzenia.
- Zapisz dane świadków.
- Nie podpisuj dokumentu, którego treści nie akceptujesz.
Gdzie zgłosić szkodę z OC sprawcy?
Szkodę można zgłosić bezpośrednio do ubezpieczyciela sprawcy. W niektórych przypadkach można skorzystać z Bezpośredniej Likwidacji Szkód i zgłosić zdarzenie własnemu ubezpieczycielowi.
Dostępność BLS zależy od rodzaju zdarzenia i zasad stosowanych przez dany zakład ubezpieczeń.
Czym jest Bezpośrednia Likwidacja Szkód?
BLS pozwala poszkodowanemu zgłosić szkodę z OC sprawcy do własnego ubezpieczyciela. Własny ubezpieczyciel prowadzi likwidację i wypłaca odszkodowanie, a następnie rozlicza się z ubezpieczycielem sprawcy
BLS nie zmienia odpowiedzialności za zdarzenie i nie oznacza, że odszkodowanie jest wypłacane z AC poszkodowanego.
Czy poszkodowanemu przysługuje samochód zastępczy?
Koszt najmu pojazdu zastępczego może zostać pokryty z OC sprawcy, jeżeli najem był celowy i ekonomicznie uzasadniony.
Znaczenie mają między innymi okres rzeczywistej niemożności korzystania z uszkodzonego pojazdu, sposób jego używania oraz uzasadniona stawka najmu.
Poszkodowany powinien ograniczać rozmiar szkody. Warto zachować umowę najmu, faktury i korespondencję z ubezpieczycielem.
Czym jest szkoda całkowita?
W ubezpieczeniu OC szkoda całkowita jest zwykle przyjmowana wtedy, gdy naprawa pojazdu jest niemożliwa albo jej uzasadniony koszt przekracza wartość pojazdu sprzed zdarzenia.
W AC definicja szkody całkowitej wynika z warunków umowy i może opierać się na progu procentowym kosztów naprawy.
Odszkodowanie jest zazwyczaj ustalane jako różnica między wartością pojazdu przed szkodą a wartością pozostałości.
Czy można dochodzić utraty wartości handlowej pojazdu?
W określonych sytuacjach naprawiony pojazd może mieć niższą wartość rynkową niż przed wypadkiem, mimo prawidłowo wykonanej naprawy. Roszczenie o utratę wartości handlowej może być dochodzone z OC sprawcy, jeżeli spadek wartości jest rzeczywisty i pozostaje w związku ze szkodą.
Ocena zależy między innymi od wieku, stanu, historii szkód, rodzaju uszkodzeń i wartości pojazdu.
Co zrobić, gdy ubezpieczyciel zaniżył odszkodowanie?
Poproś o pełne uzasadnienie decyzji i dokumenty będące podstawą wyliczenia, w tym kosztorys, wycenę pojazdu oraz przyjęte stawki i potrącenia.
Jeżeli nie zgadzasz się z decyzją, możesz złożyć reklamację i przedstawić własne dowody, na przykład kosztorys warsztatu, faktury, zdjęcia albo niezależną opinię. Po wyczerpaniu postępowania reklamacyjnego możesz rozważyć zwrócenie się do Rzecznika Finansowego albo dochodzenie roszczeń przed sądem.
Co dzieje się z odszkodowaniem za pojazd leasingowany lub finansowany?
W przypadku pojazdu leasingowanego właścicielem jest leasingodawca, a prawa do odszkodowania mogą wynikać z umowy leasingu i cesji zapisanej w polisie. Przed rozpoczęciem naprawy albo przyjęciem rozliczenia szkody całkowitej należy sprawdzić, czy potrzebna jest zgoda finansującego i komu ubezpieczyciel wypłaci odszkodowanie.
Podróż za granicę
OC, Zielona Karta i ubezpieczenie graniczne
Zasady uznawania polskiego OC za granicą, zasady dotyczące Zielonej Karty i ubezpieczenia granicznego
W jakich krajach ważne jest polskie OC?
Polska polisa OC jest uznawana w państwach należących do Porozumienia Wielostronnego. W części pozostałych państw potrzebna jest Zielona Karta albo ubezpieczenie graniczne.
Przed wyjazdem sprawdź aktualną mapę Systemu Zielonej Karty. Skład systemu i zasady wjazdu mogą się zmieniać.
Czym jest Zielona Karta?
Zielona Karta jest międzynarodowym certyfikatem potwierdzającym posiadanie ubezpieczenia OC pojazdu. Jest potrzebna przy wjeździe do niektórych państw należących do Systemu Zielonej Karty, w których polska polisa nie jest uznawana na podstawie Porozumienia Wielostronnego.
Czym jest ubezpieczenie graniczne?
Ubezpieczenie graniczne jest krótkoterminowym ubezpieczeniem OC zawieranym najczęściej przy przekraczaniu granicy państwa, w którym kierowca nie posiada wymaganego dokumentu potwierdzającego ochronę.
Może być również potrzebne dla pojazdu zarejestrowanego w państwie, którego biuro narodowe nie uczestniczy w odpowiednim systemie gwarancyjnym.
Co zrobić po kolizji za granicą?
Zabezpiecz miejsce zdarzenia, zbierz dane uczestników, numery rejestracyjne, informacje o ubezpieczeniu i wykonaj dokumentację fotograficzną. W razie sporu, osób rannych albo poważnych uszkodzeń skontaktuj się z lokalnymi służbami.
Po powrocie zgłoś szkodę właściwemu ubezpieczycielowi, jego korespondentowi albo reprezentantowi do spraw roszczeń.
Przed wyjazdem warto zabrać formularz wspólnego oświadczenia o zdarzeniu drogowym w wersji polskiej i angielskiej.
Autocasco
Dobrowolne ubezpieczenie pojazdu
AC może chronić pojazd między innymi przed uszkodzeniem, zniszczeniem i kradzieżą, ale zakres zależy od wybranego wariantu.
Czym różni się OC od AC?
OC jest ubezpieczeniem obowiązkowym. Chroni przed finansowymi skutkami szkód wyrządzonych innym osobom w związku z ruchem pojazdu.
AC jest ubezpieczeniem dobrowolnym i może obejmować szkody w ubezpieczonym pojeździe, na przykład jego uszkodzenie, zniszczenie lub kradzież. Dokładny zakres AC zależy od wybranego wariantu i warunków oferowanych przez ubezpieczyciela.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze AC?
Sama wysokość składki nie pokazuje, jaki jest zakres ochrony i jak zostanie rozliczona przyszła szkoda. Przed zawarciem umowy warto porównać zakres, wyłączenia i sposób ustalania odszkodowania.
- zakres zdarzeń objętych ubezpieczeniem
- wyłączenia i ograniczenia odpowiedzialności
- wariant serwisowy albo kosztorysowy
- zasady stosowania części oryginalnych i zamienników
- potrącenia amortyzacyjne
- udziały własne i franszyzy
- stała albo zmienna suma ubezpieczenia
- redukcja sumy ubezpieczenia po szkodzie
- zasady ustalania szkody całkowitej
- zakres terytorialny
- ochrona wyposażenia dodatkowego
Czy AC obejmuje każdą awarię i każde uszkodzenie?
Nie. AC obejmuje wyłącznie zdarzenia wskazane w umowie ubezpieczenia albo wszystkie ryzyka z wyjątkiem zadeklarowanych wyłączeń, zależnie od konstrukcji produktu. Zwykłe zużycie, awarie eksploatacyjne, zaniedbania oraz szkody powstałe w okolicznościach wyłączonych w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia mogą nie być objęte ubezpieczeniem.
Określenie „all risks” nie oznacza, że polisa obejmuje absolutnie każde zdarzenie.
Czym różni się wariant serwisowy od kosztorysowego?
W wariancie serwisowym odszkodowanie jest zazwyczaj rozliczane na podstawie kosztów naprawy w warsztacie, zgodnie z zasadami określonymi w umowie ubezpieczenia. W wariancie kosztorysowym ubezpieczyciel ustala wysokość świadczenia na podstawie własnej kalkulacji kosztów naprawy. Różnice mogą dotyczyć między innymi stawek roboczogodziny, rodzaju części i stosowania potrąceń amortyzacyjnych.
Czy po wypłacie odszkodowania suma AC może się zmniejszyć?
To zależy od warunków umowy. W niektórych polisach wypłata odszkodowania pomniejsza dostępną sumę ubezpieczenia. Możliwe jest również wykupienie wariantu bez redukcji sumy albo przywrócenie jej po szkodzie, jeżeli przewiduje to umowa.
Rynek ubezpieczeniowy
Najważniejsze instytucje
Instytucje, z których usług lub informacji możesz skorzystać przy zakupie polisy albo sporze z ubezpieczycielem.
Czym zajmuje się Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny?
UFG wypłaca odszkodowania w przypadkach określonych ustawą, między innymi gdy szkodę wyrządził nieubezpieczony posiadacz pojazdu albo gdy w określonych sytuacjach nie ustalono sprawcy. Fundusz prowadzi również bazę polis i szkód komunikacyjnych oraz kontroluje spełnienie obowiązku zawarcia OC.
Czym zajmuje się Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych?
PBUK reprezentuje polski rynek ubezpieczeń komunikacyjnych w Systemie Zielonej Karty. Zajmuje się również sprawami szkód transgranicznych oraz wykonuje zadania przewidziane w systemie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych.
Czym zajmuje się Komisja Nadzoru Finansowego?
KNF sprawuje nadzór nad rynkiem finansowym, w tym nad zakładami ubezpieczeń i reasekuracji oraz dystrybutorami ubezpieczeń. Publikuje również komunikaty, dane i opracowania dotyczące rynku ubezpieczeniowego.
Kiedy można zwrócić się do Rzecznika Finansowego?
Rzecznik Finansowy wspiera klientów w sporach z ubezpieczycielami i innymi instytucjami finansowymi. Może prowadzić postępowania interwencyjne i polubowne oraz udostępnia informacje dotyczące praw klientów.
Przed skierowaniem sprawy do Rzecznika Finansowego należy co do zasady wyczerpać postępowanie reklamacyjne u ubezpieczyciela.
Podstawy prawne
Najważniejsze akty prawne
Aktualne teksty ustaw najlepiej sprawdzać w oficjalnych bazach prawa.
Jakie przepisy regulują rynek ubezpieczeniowy?
Najważniejsze regulacje dotyczą umowy ubezpieczenia, ubezpieczeń obowiązkowych, działalności zakładów ubezpieczeń oraz zasad dystrybucji produktów ubezpieczeniowych.
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
- Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK
- Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
- Ustawa z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń
Ważna informacja
Materiały mają charakter informacyjny i nie zastępują analizy konkretnej umowy ubezpieczenia, Ogólnych Warunków Ubezpieczenia ani przepisów obowiązujących w dniu zdarzenia. Zakres ochrony i sposób likwidacji szkody mogą różnić się w zależności od ubezpieczyciela i wybranego wariantu.
Kolejny krok
Nie znalazłeś potrzebnej odpowiedzi?
Napisz do nas. Skierujemy Twoje pytanie do odpowiedniego zespołu.
Skontaktuj się z nami